Βαλεριάνα
Βαλεριάνα

Είναι πολύ δημοφιλές βότανο που αναγνωρίστηκε όχι μόνο από τη παραδοσιακή αλλά και από την επίσημη ιατρική. Είναι γνωστό κυρίως με την ιδιότητά του να καταπραΰνει το νευρικό σύστημα. Το εκχύλισμα από βαλεριάνα είναι κύριο συστατικό πολλών σύγχρονων φαρμάκων κατά αϋπνίας και νεύρωσης.
Η λατινική ονομασία του φυτού είναι Valeriana offisinalis L. Φυτρώνει στις ορεινές και ημιορεινές περιοχές της Νότιας και Κεντρικής Ευρώπης. Έχει ύψος έως 2 μέτρων. Η βαλεριάνα που φυτρώνει ελεύθερα στη φύση δεν είναι αρκετή για να ανταποκριθεί στη διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση της αγοράς και γι’ αυτό από δύο-τρεις δεκαετίες το βότανο καλλιεργείται. Φυτρώνει καταπληκτικά σε εύφορο μαύρο χώμα, κοντά σε υπόγεια ύδατα.


Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται οι ρίζες του φυτού από τις οποίες εκχυλίζεται αιθέριο έλαιο με περίπλοκη σύσταση - borneol, ισοβαλερικό οξύ, κιτρικό οξύ, εστέρες του μυρμηκικού οξέος και του βουτυρικού οξέος, τα αλκαλοειδή βαλεριάνα και holitin, τανίνες, ζάχαρες και πολλά άλλα. Οι επιστημονικές έρευνες διαπιστώνουν ότι η θεραπευτική δράση της βαλεριάνας οφείλεται στον συνδυασμό όλων των συστατικών του αιθέριου ελαίου και όχι μόνο σε ένα ή περισσότερα από αυτά.


Κάποτε εφάρμοζαν τη βαλεριάνα για τη θεραπεία επιληψίας, για την επούλωση ελκών και πληγών.
Σήμερα η βαλεριάνα χρησιμοποείται ξεχωριστά υπό τη μορφή ταμπλέτων ή αλκοολικού βάμματος ως γρήγορο μέσο αντιμετώπισης νευρικής εξάντλησης, αϋπνίας, άγχους, κρίσης πανικού ή φόβου, έμμετο με ψυχολογικές αιτίες.  Αποτελεί συστατικό φαρμάκων που κατευνάζουν το κεντρικό νευρικό σύστημα, τη νεύρωση του καρδιαγγειακού συστήματος, τον πονοκέφαλο με νευρωτικό χαρακτήρα, κατά της ασθένειας Graves, μερικών προβλημάτων του γαστρεντερικού σωλήνα.
Όταν εφαρμόζεται τοπικά η βαλεριάνα καταπραΰνει ερεθισμούς του δέρματος, κνησμό, νευροδερματίτιδα, τσιμπήματα εντόμων.